Crónica fonográfica do Congreso de Poesía Nós tamén navegar: grupo de traballo Interaccións poéticas: ensino, lingua, ciencia

Nós tamén navegar. 40 anos de poesía galega é o título do Congreso de Poesía organizado pola AELG, coa colaboración do Concello de Pontevedra, co que se pretendeu facer unha revisión da poesía galega nos últimos catro decenios, un exame da súa situación actual e do peso da poesía no sistema literario e na sociedade galega, tendo en conta a relevante diversidade de propostas, achegas e temáticas que mostran as diferentes poéticas existentes, e tamén analizar colectivamente os retos para o futuro.

Aquí pode escoitarse a crónica fonográfica completa, da que destacamos hoxe os referentes ao terceiro grupo de traballo, Interaccións poéticas: ensino, lingua, ciencia.

Presentación 3º grupo de traballo: Interaccións poéticas: ensino, lingua, ciencia. Mercedes Queixas:

3º grupo de traballo: Interaccións poéticas: ensino, lingua, ciencia. Ramón Nicolás:

3º grupo de traballo: Interaccións poéticas: ensino, lingua, ciencia. Ramón Caride:

3º grupo de traballo: Interaccións poéticas: ensino, lingua, ciencia. Estíbaliz Espinosa:

3º grupo de traballo: Interaccións poéticas: ensino, lingua, ciencia. Coloquio:

Xosé Antonio Neira Cruz gaña o Premio Repsol 2017

Desde Galaxia:
“Xosé Antonio Neira Cruz fíxose o 4 de outubro co XI Premio de Narrativa Breve Repsol pola obra O sono das sereas. Na súa decisión, o xurado pon de relevo o “desenvolvemento que presentan as personaxes, a estrutura da novela, perfilada a partir de tres voces que van encadeando unha ficción de intriga e misterio, a súa linguaxe fluída e a intención da novela de dirixirse a un público moi aberto”
O xurado estivo formado por Daniel Asorey, gañador da edición anterior, Marilar Aleixandre, académica da Real Academia Galega, Mercedes Queixas Zas, secretaria da Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega, Dolores Vilavedra, profesora da Universidade de Santiago de Compostela, e Carlos Lema, en representación de Editorial Galaxia.
O premio está organizado pola Fundación Repsol coa colaboración da Secretaría Xeral de Política Lingüística. A obra será publicada por Editorial Galaxia no próximo mes de novembro.”

“O espírito universal que viveu na Casa da Tumbona”, en Rúas Magazine

Artigo de Mariel Norat en Rúas Magazine:
“Adentrarse nun libro, nun pensamento requiren imaxinar, e nese exercicio, necesítanse estímulos; a pedra granítica desgastada atrápanos en mil pensamentos, lémbranos de onde vimos e indícanos a existencia dos longos invernos, configurando nese tempo unha forma de vida para súas xentes antes da chegada das tímidas primaveras que hoxe asoman ata con temeridade.
Santiago de Compostela é un deses escenario ideais para recrear realidades de tempos pasados. Biografías de mulleres e homes valerosos que transitaron pola historia, e que en ocasións explican a evolución dunha cidade, e ata, como é o caso, da Comunidade Galega. Velaí o Galpón da Casa da Tumbona na rúa das Hortas, 37. Neste enderezo había un taller, na parte de atrás da casa, onde a creatividade abríase ao inxenio en diferentes disciplinas nun bulir de idas e chegadas de persoas destacadas do momento, facendo encargos e consultas. Eran as visitas das mentes inquietas do momento; compromisos, valores e principios que souberon conxugar co inxenio e traballo para construir un gran laboratorio que estimulaba o talento e a creatividade. Foi nunha cidade, a Compostelá, e nun sitio, desta volta no Galpón da Casa da Tumbona, propiedade de Don Camilo Díaz Baliño, pai do insigne D. Isaac Díaz Pardo.
O xoves 14 de setembro saíu de fronte a Casa da Tumbona un nutrido grupo de persoas para pasear polo casco histórico da cidade Compostelá, tendo a figura de Don Isaac Díaz Pardo como fío argumental. Antes de arrincar a visita sería Camilo Díaz quen leu unha poesía do seu pai; unha imaxe que sen dúbida resulta entrañable e de gran nostalxia. De seguido, un nutrido grupo acompañado por coñecidos persoeiros da cultura galega: Xesús Alonso Montero, Mercedes Queixas Zas, Encarna Otero, ademais de un longo número de persoas destacadas, camiñaba cara á falcona, lugar onde se pechaban aos presos ata os anos 70(na parte de atrás da policía).
Un paseo cultural particular que xorde con vocación de permanencia da man da Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega coa finalidade de facernos recoñecibles casas e espazos que no seu día formaron parte da cotidianidade das persoas ilustres que deron vida á cidade compostelá. Falar de Isaac Díaz é falar dun intelectual que tiña talento e o expresou como pintor, coma deseñador, ceramista ou mesmamente na escrita. Un home que nunca deixou a militancia como galego; afincando o mellor da terra para ir cara diante e empurrando o inxenio para non retroceder. El creceu na tumbona, nunha casa frecuentada por Castelao, Eduardo Blanco Amor, Vicente Risco, Otero Pedrayo, Cabanillas ou Asorey. Segundo as palabras de Esperanza Mariño, condutora deste itinerario: ”Isaac Díaz Pardo pertece a esas persoas destacadas, aínda que a súas cidades non lles fixeran xustiza”. Engade: “Un exemplo é o lugar onde lle adicaron unha rúa. Si, ten unha rúa, pero apartada, case non pode chamarse tal”.
Esta honra a un valente sempre na procura da súa terra galega está situada nunha desembocadura transversal do casco histórico á rúa Galeras; entre o edificio de benestar social do Concello e as xa ruínas do antigo Hospital Xeral. Outra das circunstancias noxentas é que nin sequera ten medidas para ser unha rúa, ten unha lonxitude aproximada de 138 metros. Se lle preguntamos a un habitante desta cidade de Santiago de Compostela onde se atopa, poucos poderían acertar a responder.
Parabéns ao Concello por apoiar a iniciativa e á Asociación de Escritores e Escritoras en Lingua Galega (AELG) pola oportunidade que brinda. Bravísima Esperanza Mariño que soubo transmitir a querenza a Don Isaac Díaz Pardo.”

Día das diversidades sexuais 2017. Construíndo diversidade

A secretaria xeral da AELG foi convidada a participar dos actos organizados pola Deputación Provincial da Coruña con motivo da conmemoración do “Día das diversidades sexuais” o 28 de xuño de 2017. Desde a Sección de Servizos Sociais da Deputación da Coruña organizouse unha campaña de sensibilización provincial baixo o lema “Construíndo diversidade”, co obxectivo de sensibilizar sobre a necesidade de xerar sociedade, apoiando a diversidade e a liberación sexual que non entende de orientación sexual ou identidade de xénero, así como normalizar a comunidade LGTBQI. Participaron nesta campaña 31 concellos da provincia da Coruña.

Estas foron as palabras da Secretaria xeral da AELG, Mercedes Queixas Zas, dentro do programa de actos:

Crónica videográfica da Gala Premios Mestras e Mestres da Memoria (III)

O 27 de maio tivo lugar en Lugo a Gala dos Premios Mestras e Mestres da Memoria, actividade que contou co apoio das Áreas de Cultura do Concello e da Deputación de Lugo. Estes Premios concédense a informantes de literatura popular, por toda unha vida de dedicación exemplar á transmisión oral de saberes e valores da nosa cultura popular tradicional. A proposta da Sección de Literatura de Tradición Oral, coordinada por Antonio Reigosa, a asemblea xeral de Socios-as da AELG acordou outorgárllelos ás Pandeireteiras da Alén (Orosia e Alsira Gil Ramos e Ólida Diz Ramos) e a Serafín Mourelle Bugallo.

Aquí pode verse a crónica videográfica completa, da que publicamos hoxe estes vídeos:

Laudatio de Isidro Novo a Serafín Mourelle:

Entrega do Premio Mestre da Memoria a Serafín Mourelle Bugallo:

Agradecemento de Serafín Mourelle Bugallo:

Antonio Fernández Morales, escritor berciano. Bicentenario do seu nacemento (1817-2017)

O sábado 17 de xuño, en Cacabelos, terá lugar un acto en homenaxe o autor berciano Antonio Fernández Morales, organizado polo Grupo As Médulas para a Lingua e Cultura galegas do Bierzo, coa colaboración da Xunta de Galicia, Concello de Cacabelos, Consello Comarcal do Bierzo, Instituto de Estudios Bercianos e La Moncloa.

– PRESENTACIÓN E LECTURAS NA RÚA SANTA MARÍA, A CARÓN DA CASA DO ESCRITOR. Ás 11:30 horas, na rúa Santa María, 16.
– Presentación a cargo de Manuel González Prieto, membro do Grupo As Médulas para a Lingua e Cultura galegas do Bierzo.
Participarán no acto Valentín García, secretario xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia, Luis Alberto Arias e Gerardo Álvarez, en representación do Consello Comarcal do Bierzo, e representantes do Concello de Cacabelos.
Lectura de poemas a cargo de Eduardo Campelo Nieto, estudante de primaria en Vilafranca do Bierzo, estudantes de bacharelato do IES Bérgidum Flávium, Cacabelos, Ana Carballo, vicepresidenta do Instituto de Estudios Bercianos e Felipe Lubián, académico correspondente da Real Academia Galega polas Portelas.
Discurso a cargo do escritor Xosé Luís Méndez Ferrín.
Musicando os poemas do escritor berciano o grupo 2naFronteira.

– INAUGURACIÓN DA EXPOSICIÓN “FERNÁNDEZ MORALES HOXE: CREACIÓNS E RECREACIÓNS” E PRESENTACIÓN DA OBRA ANTONIO FERNÁNDEZ MORALES, AUTOR BERCIANO. BICENTENARIO DO SEU NACEMENTO (1817-2017). Ás 12.30 horas, en La Moncloa
Presentación do libro e exposición.
Coa presenza de:
Héctor Silveiro, académico correspondente da Real Academia Galega polo Bierzo.
Xosé Henrique Costas, académico correspondente da Real Academia Galega.
Anxo Angueira, escritor e presidente da Fundación Rosalía de Castro.

– EXPOSICIÓN “FERNÁNDEZ MORALES HOXE: CREACIÓNS E RECREACIÓNS”
A través da creación libre e co obxectivo de divulgar a obra literaria do escritor SirAntonio Fernández Morales, no bicentenario do seu nacemento (1817-2017), o Grupo As Médulas para a Lingua e Cultura galegas do Bierzo convidou a crear unha caricatura, haiku, poema, fotografía, deseño gráfico, canción,.. a partir dun verso, dous versos, máximo unha, dunha serie de poemas do autor e recollidos na obra Ensaios poéticos en dialecto berciano, 1861. Os poemas seleccionados foron os seguintes: O fiandón da aldea, A Ponferrada, Villafranca i a vendima, Os magostos, O Entroido e Na volta da sega e As rogativas a San Crispín.
A exposición recolle un total de 16 traballos:
Caricatura de Siro López.
Fotografías de Xurxo Lobato e Víctor Miguel Villar López.
Debuxo de Carlos López.
Acuarela de Jose Luis Almajano Esteras.
Alalá cantado por Carmen Penim, grupo 2naFronteira.
Deseño gráfico de Diego Jiménez Merayo.
Haiku de Mercedes Queixas Zas.
Poemas de Noelia Estévez Rionegro, Marco Paone, Rosa Enríquez, Raúl Gómez Pato, Suso Díaz, Romina Bal, Igor Lugris e Manuel González Prieto.

– PRESENTACIÓN DA OBRA ANTONIO FERNÁNDEZ MORALES, AUTOR BERCIANO. BICENTENARIO DO SEU NACEMENTO (1817-2017)
Publica Edicións Fervenza, maio de 2017. Coordinada polo Grupo As Médulas para a Lingua e Cultura Galegas do Bierzo, e ao coidado de Manuel González Prieto, membro do Grupo As Médulas para a Lingua e Cultura galegas do Bierzo. Colabora a Xunta de Galicia.
A obra Antonio Fernández Morales, autor berciano. Bicentenario do seu nacemento (1817-2017) conta coas seguintes achegas:
“Un xardín que chaman Bierzo”, limiar de Valentín García Gómez, secretario xeral de Política Lingüística da Xunta de Galicia.
“Antonio Fernández Morales, autor berciano”. Unha serie de apuntes sobre a vida de Antonio Fernández Morales.
“Selección de poemas”. Unha selección de poemas do autor, debidamente revisados: O fiandón da aldea, A Ponferrada, Villafranca y a vendima, Os magostos, O San Roque en Paradela, O Entroido, Na volta da sega e As rogativas a San Crispín.
“Fernández Morales hoxe: creacións e recreacións”. Traballos de Siro López, Xurxo Lobato e Victor Miguel Villar López, Carlos López, Jose Luis Almajano Esteras, Carmen Penim, Diego Jiménez Merayo, Mercedes Queixas Zas, Noelia Estévez Rionegro, Marco Paone, Rosa Enríquez, Raúl Gómez Pato, Suso Díaz, Romina Bal, Igor Lugris e Manuel González Prieto.

Intervencións de Mercedes Queixas, Cesáreo Sánchez e Pilar García Negro na Homenaxe A Escritora na súa Terra – Letra E (Salón de Plenos, Lugo)

Aquí poden lerse as intervencións de Mercedes Queixas (acta de concesión da Letra E), Cesáreo Sánchez Iglesias e Pilar García Negro (resposta á laudatio de Carme Fernández Pérez-Sanjulián) na Homenaxe A Escritora na súa Terra – Letra E, o pasado sábado 10 de xuño en Lugo, no Salón de Plenos do Concello.

MERCEDES QUEIXAS

CESÁREO SÁNCHEZ IGLESIAS

PILAR GARCÍA NEGRO

A Escritora na súa Terra: Pilar García Negro. Lugo, 2017 (10 de xuño)

A Homenaxe O/A Escritor/a na súa Terra, impulsada pola Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG), chega este ano á súa XXIII edición recaendo, por decisión unánime da súa Asemblea de Socios e Socias, na figura de María Pilar García Negro, que será homenaxeada en Lugo, terra na que naceu e se criou.
Esta iniciativa anual conforma xa unha tradición na traxectoria da Asociación, e tense constituído ao longo de máis de dúas décadas como unha celebración na que a terra de orixe do/a homenaxeado/a cobra un protagonismo fundamental. É vontade da AELG honrar escritores/as procurando o contacto directo co autor/a e a súa implicación persoal na xornada de homenaxe.
Unha celebración múltiple e popular na que se vén recoñecendo a entidade literaria de insignes figuras das nosas letras, a través dunha serie de eventos como a entrega do galardón Letra E de escritor/a (unha peza escultórica de Mónica Alonso), a plantación dunha árbore simbólica (un magnolio elixido pola propia autora) e a colocación dun monólito conmemorativo.
Este acto conta co apoio da Deputación de Lugo, Concello de Lugo, Xunta de Galicia e CEDRO.

Como é habitual, remataremos a homenaxe cun xantar de confraternidade que celebraremos no Restaurante Torre de Núñez (Estrada N-VI, km. 497 –como chegar-), e cuxo prezo por persoa é de 30€, que se pagarán no propio restaurante nunha mesa que habilitaremos ao efecto. As prazas no restaurante son limitadas e precisa confirmación ate o luns 5 de xuño -inclusive- no teléfono 981 133 233 ou enviando un correo electrónico a oficina@aelg.org.

PROGRAMA DE ACTOS

11.30 Praza de Ferrol
Descubrimento do Monólito conmemorativo e plantación do magnolio (árbore simbólica da escritora)
Interveñen:

  • Cesáreo Sánchez, Presidente da AELG
  • Lara Méndez López, Alcaldesa de Lugo
  • María Pilar García Negro

12.30 Salón de Plenos do Concello de Lugo (Praza Maior)
Acto de entrega da “Letra E”
Interveñen:

Entrega da peza escultórica da artista Mónica Alonso

  • Intervención da homenaxeada: Resposta á laudatio por parte de María Pilar García Negro

14.30 Restaurante Torre de Núñez (Estrada N VI, Km 497)
Xantar de confraternidade.
Aberto aos/ás socios/as da AELG, á veciñanza de Lugo e demais persoas interesadas.

Pode descargarse o programa completo aquí.

Santiago de Compostela: V Xornadas de Literatura e Ensino. Cartografías do presente: a Literatura Galega do século XXI (2000-2016)

Asbanner-vxornliteraturaensinoaelg2016 V Xornadas de Literatura e Ensino levan o título de Cartografías do presente: a Literatura Galega do século XXI (2000-2016), están organizadas pola AS-PG e a AELG, co patrocinio do Centro Español de Derechos Reprográficos (CEDRO). A coordinación corre a cargo de Mercedes Queixas Zas, secretaria xeral da AELG e Carlos Negro Romero, vogal.

Santiago de Compostela (IES Fontiñas – Rúa Estocolmo, 5) –como chegar
15 de outubro

*

Matrícula
Dende o 15 de setembro até o 13 de outubro en www.as-pg.gal.

Homologación
Solicitada á Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria por 8 horas.

Prezos
Matrícula gratuíta, preferente para socias/os da AS-PG e AELG.

Nesta V edición, baixo o título Cartografías do presente: a Literatura Galega do século XXI (2000-2016), apostamos por partillar un menú completo e equilibrado que alimente os tempos de lectura, ociosa e formativa, pairando a nosa ollada na cartografía literaria máis actual, aquela que actúa como imprescindíbel activo, lector e coeducador, na escola construtora da utopía do futuro.

Os obxectivos xerais desta edición son achegar ao profesorado experiencias novidosas para o seu traballo na aula, ofrecer un mapa provisional da literatura galega contemporánea, facilitar un foro de reflexión a respecto da perspectiva literaria máis recente e incidir en prácticas que posibiliten a estimulación creativa escrita do alumnado.

En 2011 a Asociación de Escritoras e Escritores en Lingua Galega (AELG) abría unha nova porta, a Xornada de Literatura e Ensino, dentro da casa común que abeira o seu Espazo Didáctico, vinculada á necesaria reflexión sobre a relación comunicativa entre escola, literatura e pensamento/expresión creativa, que, desde perspectivas actuais, dinámicas e próximas á realidade vivencial do alumnado e mais do profesorado, reactualizase a pedagoxía da literatura de noso nas aulas.

Analizar o presente literario na escola, cada vez menos presente nos currículos escolares oficiais; adecuar a diversidade metodolóxica literaria aos novos tempos educativos; concienciarse da necesidade de estimular creativamente, na escrita, o alumnado; reflexionar sobre os criterios de selección e o estabelecemento de canons literarios orientativos para o ensino da literatura; partillar e debater directamente sobre orientacións e estratexias de achegamento literario para a infancia e a mocidade, da man dos escritores e escritoras da literatura galega contemporánea ou valorar a literatura galega, a través da súa historia, como unha ferramenta clave para a adquisición da necesaria competencia lingüística adaptada a cada nivel/etapa educativa, foron algúns dos obxectivos que guiaron os pasos transitados nas sucesivas edicións das xornadas.

Programa

Café para tres
9:30 – 11:30
Como explicar a historia da literatura galega desde o século XXI?
Dolores Vilavedra
Isaac Lourido
Teresa Seara

Sesión vermú
11:30 – 13:30
Ficcións narrativas para conquistar novos públicos.
Xosé Monteagudo
Ledicia Costas
Xosé Duncan

Sobremesa en acción
16:00 – 18:00
Obradoiros literarios con propostas de textos contemporáneos para as aulas
Rosalía Fernández Rial (teatro / poesía)
Antía Otero (poesía / videocreación)
Francisco Castro (narrativa)

Hora da merenda
18:00 – 20:00
Que literatura galega nos piden os tempos?
Camilo Franco
Helena González
Álex Alonso

*

Obxectivos
– Achegar ao profesorado experiencias novidosas para o seu traballo na aula.
– Ofrecer un mapa provisional da literatura galega contemporánea.
– Facilitar un foro de reflexión a respecto da perspectiva literaria máis recente.
– Incidir en prácticas que posibiliten a estimulación creativa escrita do alumnado.

cartel-vxornliteraturaensinoaelg2016